Kreatynina

czym jest kreatynina

Kreatynina jest to produkt degradacji kreatyny, czyli substancji, która stanowi w mięśniach nośnik energii (ulega ona ufosforylowaniu do fosfokreatyny, która zawiera wysokoenergetyczne wiązania, w razie potrzeby wykorzystywane do pracy mięśni). Szacuje się, że dziennie około 1 - 2% kreatyny mięśniowej ulega przemianie do kreatyniny, która następnie jest przefiltrowywana przez nerki i wydalana z moczem. Stężenie substancji w surowicy krwi jest uzależnione głównie od masy mięśniowej, płci (u mężczyzn wyższe niż u kobiet), a ponadto zależy od ilości spożywanego mięsa (przy dużym jego spożyciu stężenie może znacznie wzrastać). U danego człowieka stężenie tej substancji w surowicy krwi jest jednak wielkością względnie stałą. Ze względu na to, że kreatynina nie jest ani wchłaniana zwrotnie, ani wydzielana przez cewki nerkowe, a jej ilość w moczu jest uzależniona niemal wyłącznie od funkcji filtracyjnej nerek (od przesączania kłębuszkowego), oznaczanie stężenia substancji w surowicy i w moczu znalazło szerokie zastosowanie w ocenie funkcji nerek. Do wzrostu stężenia substancji we krwi (wzrostu kreatyninemii) dochodzi w ostrej i przewlekłej niewydolności nerek. W celu oznaczenia stężenia pobiera się do badania próbkę krwi żylnej, najczęściej z żyły łokciowej.

Na badanie należy przyjść na czczo. W warunkach prawidłowych stężenie substancji we krwi mieści się w przedziale od 53 do 115 µmol/l (od 0,6 do 1,3 mg%). Wartość ta jest jednak zależna od wieku, wagi, płci pacjenta, jego masy mięśniowej i spożycia mięsa w diecie. Ponadto należy pamiętać o możliwości uzyskania wyników fałszywych, gdy próbka jest zhemolizowana lub pacjent ma hiperbilirubinemię. Oznaczanie stężenia tej substancji w surowicy krwi jest najczęściej wykorzystywane do obliczania tak zwanego klirensu endogennej kreatyniny, według specjalnego wzoru. Wartość obliczonego w ten sposób klirensu odpowiada z dużym przybliżeniem wartości przesączania kłębuszkowego (GFR) i stanowi dobry wskaźnik do oceny funkcji filtracyjnej nerek. Przy wykorzystywaniu stężenia substancji we krwi do oceny funkcji nerek należy jednak zachować pewną ostrożność, gdyż do wzrostu jej stężenia dochodzi dopiero, gdy co najmniej połowa miąższu nerek ulegnie uszkodzeniu. Ponadto u osób starszych, wyniszczonych i z małą masą mięśniową stężenie substancji może być niskie pomimo upośledzenia funkcji nerek. Także przy korzystaniu ze stężenia substancji w surowicy do oceny GFR należy być ostrożnym, ponieważ jeśli przesączanie nerkowe jest już znacznie upośledzone to dochodzi do jej wydzielania przez cewki nerkowe i z tego względu otrzymane wyniki są zupełnie niemiarodajne.

«123 4 567 ... 10»