Cytomegalia

diagnostyka

Cytomegalia nie jest rozpoznawana, ponieważ zakażone osoby zazwyczaj nie mają objawów. W celu potwierdzenia czynnej infekcji, w tym infekcji wrodzonej wykonuje się następujące rodzaje badań standardowych: izolacja i hodowla wirusa z moczu, śliny, pokarmu kobiecego, popłuczyn oskrzelowych, krwi, wycinków narządów, wydzieliny z szyjki macicy lub pochwy. Badanie to pozwala na wykrycie czynnego zakażenia jakim jest cytomegalia, metoda ta polega na wyizolowaniu cząstek wirusa z materiału klinicznego pobranego od pacjenta i namnożeniu ich w hodowli komórkowej; izolacja komórek od pacjenta i bezpośrednie barwienie np. immunofluorescencyjne pozwalające na wykrycie cząstek wirusa, które tworzy cytomegalia w materiale klinicznym, z pominięciem etapu namnażania patogenu; badanie moczu na obecność cząstek wirusa za pomocą mikroskopii elektronowej; metody molekularne pozwalające na wykrycie materiału genetycznego wirusa w materiale pobranym od pacjenta, badania molekularne stosuje się najczęściej w przypadku diagnozowania zakażenia wrodzonego u dzieci. Opisane metody nie pozwalają na rozróżnienie czy wystąpiła cytomegalia pierwotna, czy nawrotowa, co ma kluczowe znaczenie np. dla kobiet w ciąży.

W takich wypadkach stosuje się badania oparte o metody serologiczne, kontakt z wirusem powoduje pojawienie się we krwi specyficznych przeciwciał, czyli białek wydzielanych przez komórki układu odpornościowego. Testy serologiczne pozwalają na wykrycie obecności przeciwciał przeciwko wirusowi CMV. Cytomegalia może być diagnozowana na podstawie przeciwciał: klasy IgM pojawiają się najwcześniej po kontakcie z patogenem, ich wykrycie potwierdza pierwotne zakażenie wirusem CMV; klasy IgG pojawiają się w miarę trwania zakażenia, a ich obecność we krwi stwierdzana jest przez całe życie, stanowią one tzw. element pamięci immunologicznej. Diagnozowanie zakażenia płodowego metodami serologicznymi jest na ogół trudne, gdyż przeciwciała w klasie IgM nie zawsze są syntetyzowane, a przeciwciała w klasie IgG mogą pochodzić od matki. Utrzymywanie się przeciwciał IgG przeciwko CMV lub wzrost ich miana w ciągu pierwszego roku życia dziecka może świadczyć o zakażeniu płodowym lub okołoporodowym. W przypadku, gdy cytomegalia zakaziła noworodka należy wykonać: dokładne badania fizykalne i neurologiczne, tomografię komputerową mózgowia, badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, badanie okulistyczne i audiologiczne, badanie krwi, obserwację rozwoju psychomotorycznego dziecka.